Archief Henk Sneevliet

INLEIDING

Over Sneevliets leven en activiteiten is betrekkelijk veel gepubliceerd, onder meer in twee biografieën: van Fritjof Tichelman, Henk Sneevliet . Een politieke biografie (Amsterdam 1974) en van Max Perthus , Henk Sneevliet, revolutionair-socialist in Europa en Azië (Nijmegen 1976). De publicatie van Wim Bot , Tegen fascisme, kapitalisme en oorlog: het Marx-Lenin-Luxemburgfront, juli 1940-april 1942 (Amsterdam 1983), vormt hierop een aanvulling.

Daarnaast zijn er verscheidene bronnenpublicaties verschenen. Met betrekking tot Nederlands-Indië zijn dit twee delen uit de serie Socialisme in Indonesië: Deel 1. De Indische Sociaal-Democratische Vereeniging 1897-1917, bewerkt en ingeleid door F. Tichelman (Dordrecht 1985) en Deel 2. Het Proces Sneevliet 1917 door A. Baars en H. Sneevliet, bewerkt door Emile Schwidder en F. Tichelman (Leiden 1991).

Over Sneevliets Chinese jaren verscheen The Origins of the First United Front in China: the role of Sneevliet (alias Maring) 2 dln, bewerkt en ingeleid door A.J. Saich (Leiden 1991).

Een lange periode, van 1911 tot 1935, beslaat de bronnenpublicatie 'Waarom schrijf je nooit meer?' Briefwisseling Henriette Roland Holst - Henk Sneevliet (Amsterdam 1995), bewerkt door Nico Markus en ingeleid door F. Tichelman.

Gezien de gedetailleerde informatie die al beschikbaar is kan hier worden volstaan met een kort biografisch overzicht, toegespitst op Sneevliets functies, waarvan de neerslag in het archief te vinden is.

Levensloop

Hendricus Josephus Franciscus Marie Sneevliet werd geboren te Rotterdam op 13 mei 1883. Zijn vader Antonie was sigarenmaker, later gevangenbewaarder. Zijn moeder Hendrika Mackelenbergh was afkomstig uit een gegoede Utrechtse burgerfamilie. Na enkele jaren huwelijk stierf zij aan tuberculose. Henk groeide op bij familie in 's-Hertogenbosch en doorliep er de HBS. In 1901 kreeg hij een baan als beambte bij Staatsspoor, eerst in Zutphen, in 1903 in Zwolle. Hier was hij gemeenteraadslid voor de SDAP van 1907 tot 1910. Van de Nederlandse Vereeniging van Spoor- en Tramwegpersoneel (NVSTP) werd hij in 1906 bestuurslid, in 1910 voorzitter. Na een conflict met NVV en SDAP over de zeeliedenstaking van 1911 trad hij in 1912 af.

Hij besloot naar Nederlands-Indië te gaan en werkte korte tijd voor Het Soerabajasch Handelsblad, daarna als secretaris van de Handelsvereeniging in Semarang van 1913 tot 1917. Vervolging wegens een 'persdelict' leidde tot ontslag, waarna hij als propagandist in dienst kwam van de Vereeniging van Spoor- en Tramweg Personeel (VSTP). Hij was oprichter en leider van de Indische Sociaal- Democratische Vereeniging (ISDV) van 1914 tot 1918, vanaf 1920 Partai Komunis Indonesia (PKI). In december 1918 werd Sneevliet wegens zijn politieke activiteiten geëxterneerd.

Na een verblijf van anderhalf jaar in Nederland, nam hij in juli 1920 als afgevaardigde van de PKI deel aan het Tweede Kominterncongres in Petrograd en Moskou. In verband met opdrachten voor de Komintern maakte hij enkele reizen in Europa, tot zijn vertrek als Komintern-vertegenwoordiger naar China in april 1921. Onderbroken door een bezoek aan Moskou, verbleef hij in China tot midden 1923. Hij was betrokken bij de opbouw van de Chinese Communistische Partij en het tot stand komen van de samenwerking met de Kuomintang. Begin 1924 werkte hij in Moskou als referent van de Oosterse afdeling van de Komintern.

Terug in Nederland was hij van 1 april 1924 tot 1940 voorzitter van het Nationaal Arbeids-Sekretariaat (NAS) . In 1927 trad hij uit de Communistische Partij Holland (CPH) . Hij richtte de Revolutionair Socialistische Partij (RSP) op, waarvan hij van 1929 tot 1935 voorzitter was. Na fusie van de RSP met de Onafhankelijk Socialistische Partij ( OSP ) ontstond de Revolutionair Socialistische Arbeiders Partij (RSAP); hiervan was hij eerst secretaris, later voorzitter tot 1940. Van 1933 tot 1937 was hij lid van de Tweede Kamer. In de periode van 1933 tot 1936 was hij betrokken bij initiatieven tot vorming van Trotski's Vierde Internationale.

In de Tweede Wereldoorlog was hij leider van het Marx-Lenin-Luxemburg-front (MLL-front). Ideologisch uitgangspunt van de verzetsgroep was de vorming van een internationaal klassenfront tegen álle imperialistische kampen, zowel het fascistische als het geallieerde. Het illegale werk leidde tot zijn fusillering op 13 april 1942.

Om te ontsnappen aan de aandacht die de overheid van verschillende landen aan de dag legde voor zijn politieke activiteiten, bediende Sneevliet zich van een groot aantal pseudoniemen. In de periode dat hij voor de Komintern werkte was H. Maring zijn min of meer officiële pseudoniem, in China ook verbasterd to Ma-lin. Verder komen voor: Mander, H. Simons, Philipp en op een reispas Martin Ivanovič Bergman . Onder de naam Sentot publiceerde Sneevliet artikelen, voornamelijk in de Chinese 'The Guide Weekly' (Xiangdao zhoubao). Na zijn Komintern-periode correspondeerde hij met M.N. en Evelyn Roy onder het pseudoniem Jack Horner . Tijdens de Duitse bezetting gebruikte hij Baanbreker als alias. De pseudoniemen zijn opgenomen in de index.

Ook in Sneevliets persoonlijk leven vonden veel wisselingen plaats. Hij is vier keer gehuwd geweest. Zijn eerste vrouw, Maartje Visser , met wie hij op 11 januari 1906 trouwde verliet hem in 1907 voor J.A.N. Knuttel .

Met E.J. (Betsy) Brouwer was hij getrouwd van 22 juli 1909 tot 26 september 1924, de datum waarop hun scheiding werd uitgesproken. Zij kregen een tweeling, geboren op 9 maart 1911, door Sneevliet bijgenaamd Pim (of Rido) en Pam (of Dikkop). Beiden pleegden zelfmoord, Pim in 1932, Pam in 1937. Betsy overleed op 18 februari 1966.

Sinds 1922 had Sneevliet een relatie met Sima L'vovna Žolkovskaja. Zij beviel op 18 september 1923 van een dochter uit deze verbintenis, Sima genaamd, in Kremenčug. Ze trouwden op 21 december 1926, maar in 1928 kwam het tot een breuk. Sima trouwde kort daarna met Jef Swart . In 1934 reisde zij Swart achterna naar de Sovjet-Unie, samen met haar dochter.

Sneevliet trouwde in 1929 met W.H. (Mien) Draaijer. Uit een eerder huwelijk had zij een dochter, Bep Blaauw . Mien Draaijer werd in de Tweede Wereldoorlog samen met Sneevliet opgepakt en naar het kamp Ravensbrück gestuurd. Zij keerde hieruit terug en overleed op 20 augustus 1965 (1)

Verwerving en bestanddelen van het archief

Het archief is in gedeelten bij het instituut binnengekomen. In 1937 ontving het IISG van H. Sneevliet zijn knipselcollectie betreffende Nederlands-Indië over de jaren 1926 tot 1935 (2) en in 1938 correspondentie met personen uit de internationale communistische oppositie en correspondentie en stukken betreffende de oppositie in de CPH (3). In de oorlog werd het instituut door de Duitsers gesloten en geheel leeggehaald. Het archief van H. Sneevliet werd in 1947 weer teruggevonden. In 1953 ontving het instituut van mevrouw W.H. Sneevliet-Draaijer een groot deel van de uitgebreide correspondentie tussen H. Sneevliet en H. Roland Holst voornamelijk uit de periode 1924 tot 1930 (4). In 1965 kwam het IISG in het bezit van de correspondentie en archiefstukken uit de periode 1912 tot 1918 betreffende Nederlands-Indië, uit 1921 tot 1924 betreffende China en stukken uit latere tijd 'onder voorlopig beperkende voorwaarden ten aanzien van het gebruik door onderzoekers' (5).

In 1967 kreeg het instituut van mevrouw G. Santen-Blaauw een aanvulling op de correspondentie tussen H. Roland Holst en Sneevliet in de vorm van fotokopieën; in 1988 zijn de originelen van deze brieven geschonken door Sima Sneevliet.

Van de heer J.H. Smeets werd in 1968 documentatie ontvangen betreffende de Tweede Wereldoorlog, verzameld door H. Sneevliet(6).

In 1984 gaf de familie Santen-Blaauw het IISG gelegenheid tot het maken van fotokopieën (inv. nr. 742-749) en het maken van nieuwe afdrukken van foto's (te vinden in de collectie Beeld en geluid) uit een serie fotoalbums, die betrekking hebben op H. Sneevliet en de andere leden van de familie. Ook de ansichtkaarten van H. Sneevliet aan Betsy, Pim en Pam (inv. nr. 761-771), ontvangen van P. Brouwer in 1993, geven een beeld van Sneevliets familieleven.

Al het bovenstaande materiaal is in deze inventaris opgenomen, met uitzondering van de stukken betreffende de RSP en RSAP die er deel van uitmaakten. Deze stukken zijn samen met die van RSP-secretaris F. Bosman en van organisatorisch secretaris Th. van Driesten opgenomen in het RSP/RSAP-archief (7) . Hierbij bevinden zich ook de stukken betreffende de internationale communistische oppositie - b.v. de Kommunistische Partei Deutschland (Opposition) - en de voorbereiding van de Vierde Internationale van Trotski.

Verder zijn in de inventaris ook een aantal stukken opgenomen die niet in bovenstaande opgave zijn vermeld: stukken uit de periode 1907 tot 1912, doorslagen van artikelen van H. Sneevliet uit de periode 1926 tot 1939.

Toegevoegd zijn een aantal stukken van nabestaanden van de in de oorlog omgekomen revolutionair-socialistische verzetsstrijders - van Mien Sneevliet-Draaijer en M.E. Horeman-van der Ploeg - en van het 'Comité ter verkrijging van de laatste rustplaats van de door het fascisme vermoorde revolutionnairen gedurende de Duitse bezetting 1940-1945'.

Ook opgenomen zijn verschillende, meest kleinere aanvullingen en toevoegingen ontvangen na voltooiïng van de eerste, niet-gepubliceerde versie van de inventaris in 1985.

Omvang en volledigheid

De omvang van het archief is 6.60 meter, waarvan de knipselcollectie Indonesië ca. 3.80 m. beslaat. In hoeverre het archief volledig is, is moeilijk te schatten.

Duidelijk is wel dat lang niet al Sneevliets activiteiten in zijn papieren nalatenschap zijn terug te vinden. Van een enkel deel van het archief staat vast dat het verloren is gegaan: de correspondentie onder andere betreffende de RSAP uit de periode 1937 tot 1940 die Sneevliet voor de oorlog in bewaring had gegeven aan A.J.S. Schouten , is niet meer aanwezig. In het archief Schouten (IISG) bevinden zich nog kaarten met de namen van de correspondenten.

Ook zijn stukken uit het archief na de Tweede Wereldoorlog terecht gekomen in Moskou. Lijsten van deze stukken, die zich nu bevinden bij het Rossiskij Centr Chranenija i Izučenija Dokumentov Novejšej Istorii (RCChIDNI, Russian Centre for Preservation and Research of Modern Historical Documents), zijn aan het archief Sneevliet toegevoegd (inv. nr. 758-759).

Ordening

In verband met gepland onderzoek was al voor het gereedkomen van de eerste, ongepubliceerde versie van de inventaris in 1985, een begin gemaakt met de ordening van het archief. Hierbij was dezelfde indeling in periodes aangehouden als bij de huidige ordening. Daarbinnen waren alle stukken chronologisch geordend. Dit systeem is niet gehandhaafd.

De indeling van Sneevliets archief is gebaseerd op de tamelijk scherp af te bakenen periodes waarin hij in Nederland of in het buitenland verbleef. Er doet zich echter een probleem voor: de periode van zijn verblijf in de RSFSR/USSR en zijn Komintern-werk in Europa en China (1920-1924) vormt een onderbreking van zijn verblijf in Nederland (1919-1940), na zijn terugkeer uit Nederlands-Indië in 1919. Omdat de stukken met betrekking tot Nederland uit 1919 en 1920 qua onderwerp aansluiten bij die van 1924 tot 1940 zijn deze bij elkaar gehouden. Sneevliet is trouwens ook in de zomer van 1922 en in het najaar van 1923 nog kort in Nederland terug geweest (8).

In de huidige gepubliceerde versie zijn enkele stukken onlogisch geplaatst als gevolg van de intussen verschenen bronnenpublicaties die hebben geleid tot nauwkeuriger datering (en in één geval zelfs identificatie) van de stukken. De aard en uniciteit van de stukken uit de periode RSFSR/USSR en China heeft geleid tot een gedetailleerdere beschrijving ervan.

Op een deel van de stukken is een oude nummering aangebracht, die in een aantal publicaties wordt geciteerd. Deze nummering is vervallen; via de achterin opgenomen concordans kan het nieuwe nummer van een stuk worden gevonden.

Sneevliets interessegebieden

Hoewel de periodisering gebaseerd is op Sneevliets fysieke verblijfplaats, is het niet zo dat zijn interessegebied zich beperkte tot het land waar hij zich bevond. Vanuit het buitenland hield hij steeds contact met Nederland, ook al was dit soms moeilijk, en eenmaal betrokken bij een buitenlandse situatie - in Nederlands-Indië, USSR, China - bleef hij de ontwikkelingen volgen. In het archief kunnen dan ook in latere perioden nog stukken worden gevonden betreffende deze landen.

Vooral de stukken betreffende Nederlands-Indië zitten erg verspreid door het archief omdat hij ook na zijn externering een functionele band bleef houden met de beweging. Om dit probleem enigszins te ondervangen volgt hier een korte chronologische opsomming, met verwijzingen naar inventarisnummers, die als rode draad kan dienen.

De VSTP benoemde Sneevliet in 1919 tot haar vertegenwoordiger in 'Nederland en elders' (inv. nr. 440) en hij bleef meewerken aan Het Vrije Woord (inv. nr. 361, brief aan de ISDV in Soerabaja (Surabaya)). Aanvankelijk probeerde hij zijn externering ongedaan te maken (inv. nr. 441-442). Dit lukte niet. Als propagandist van de CPH en Nederlandsche Federatie van Transportarbeiders gaf hij in 1919 spreekbeurten onder andere over Nederlands-Indië (inv. nr. 412-414). Via correspondentie (inv. nr. 361-363) en stukken die hij ontving (inv. nr. 443-454) en via de pers hield hij zich goed mogelijk op de hoogte. Op het congres van de Internationale Transportarbeiders Federatie van 29-30 april 1919 in Amsterdam vertegenwoordigde hij de Indische VSTP (inv. nr. 381-385). Als vertegenwoordiger van de PKI reisde hij in 1920 naar Moskou voor het Tweede Congres van de Komintern (inv. nr. 192-206). In opdracht van de Komintern vertrok hij in 1921 naar China; tot zijn werkterrein behoorde echter ook Japan, Korea, Nederlands-Indië, de Filippijnen en Indo-China (inv. nr. 226). Onderweg ontmoette Sneevliet PKI-vertegenwoordigers in Singapore en later vonden ontmoetingen plaats in Shanghai (9). Hij bleef vertegenwoordiger van de PKI en de Sarekat Islam in Semarang (inv. nr. 210) en correspondeerde met personen in Nederlands-Indië (inv. nr. 207, 232) ofschoon de autoriteiten het hem erg moeilijk maakten. Ook na terugkeer in Moskou hield hij zich in zijn functie van referent van de Oosterse afdeling van de Komintern bezig met Indonesië, zoals hij Nederlands-Indië toen al noemde (343-349). Terug in Nederland was hij in 1924 betrokken bij de oprichting van het Komintern-bureau voor Indonesië (inv. nr. 390-392), dat door tegenstellingen in en buiten het bureau na enkele maanden al ten onder ging. Door gebrek aan communicatie met Nederland-Indië - als gevolg van de sinds 1922 getroffen maatregel van het regime van Gouverneur-Generaal Fock met betrekking tot Sneevliets schriftelijke contact - was een verdere actieve rol in de beweging daar niet meer mogelijk (10). Hij was aangewezen op informatie uit de pers en legde over de periode 1925 tot 1939 zijn 'knipselcollectie Indonesië' aan (inv. nr. 462-628) waarschijnlijk in verband met zijn 'Presse-Konzern', zoals Rosi Wolfstein uit Berlijn dit betitelde (11).

In 1933 schreef Sneevliet naar aanleiding van de muiterij op 'De Zeven Proviniciën' een manifest, dat hem een veroordeling wegens opruiïng en een gevangenisstraf van vijf maanden opleverde (inv. nr. 393-396). Vanuit de gevangenis werd hij in de Tweede Kamer gekozen voor de RSP; bij de stukken hierover is de begroting voor Nederlandsch-Indië, met aantekeningen (inv. nr. 406-407). Het laatste nummer van De Rode October van april 1940 is geheel aan Azië gewijd (12).

Wat China betreft zijn de stukken minder verspreid. Als referent van de Komintern hield hij zich ermee bezig (inv. nr. 328-331) en terug in Nederland deed hij in 1924 nog een poging tot terugkeer in de Aziatische politiek (inv. nr. 361, 363, brieven aan Borodin, Sun Yat-sen , Klara Zetkin en van Zhang Tailei) . Er kwam niets van.

Andere bronnen

Op het IISG zijn ook andere archieven waarin informatie kan worden gevonden over Sneevliets activiteiten. Het archief van P.C. Orgers bevat uitvoerige documentatie betreffende de zeeliedenstaking van 1911 en de daaruit voortvloeiende tegenstellingen tussen de Nederlandsche Vereeniging van Spoor- en Tramwegpersoneel en de SDAP , en tussen P.J. Troelstra en Sneevliet.

Betreffende Sneevliets Indische periode zijn brieven te vinden in de archieven van F. van der Goes , F.M. Wibaut en W. van Ravesteyn ; met deze laatste correspondeerde hij ook vanuit China.

In het archief van het Ministerie van Koloniën en het Ministerie van Buitenlandse Zaken (Algemeen Rijksarchief) bevinden zich documenten die gegevens bevatten over Sneevliets activiteiten en door de geheime dienst onderschepte en inbeslaggenomen correspondentie uit zijn Indische en Chinese periode.

In het archief van het NAS (IISG), waarin van Sneevliet als voorzitter vanaf 1924 diverse sporen zijn te vinden, bevinden zich onder het kopje 'pers' stukken betreffende bladen waarvan H. Sneevliet de redactie had, zoals De Arbeid, Klassenstrijd en De Nieuwe Weg (13).

Naast het al genoemde archief van de RSP/RSAP bevinden zich stukken betreffende en correspondentie met Sneevliet in de archieven van personen uit de 'beweging', zoals F. Bosman , D. Schilp en Th. van Driesten . In het archief van A.J.S. Schouten en de collectie G. Vereeken is meer informatie te vinden betreffende het MLL-front. In het archief van P.P. van 't Hart (pseudoniem Max Perthus ) is het materiaal te vinden dat hij verzamelde voor zijn Sneevliet-biografie.

ENGLISH SUMMARY

This summary contains information relevant to researchers not in command of the Dutch language, who are interested in the documents relating to Henk Sneevliet 's Russian and Chinese period. Most of these papers have been published in The Origins of the First United Front in China: the role of Sneevliet (alias Maring) 2 Vol., edited and introduced by A.J. Saich (Leiden 1991). In it, all documents are published in both the original language (German, English, Dutch, Russian and Chinese) and in an English translation. The publication also includes an English translation of the relevant part of the Sneevliet inventory in 'Appendix Three: Contents of the Sneevliet Archive (1919-1924)'.

Biographical data

A biography of Sneevliet has been published in French by Fritjof Tichelman with the collaboration of Wim Bot and Tony Saich: Henk Sneevliet (Montreuil 1988). Biographical data on Sneevliet's Russian and Chinese period and his preceding career in Holland and the Dutch East Indies can be found in the introduction to A.J. Saich's: The Origins of the First United Front in China: the role of Sneevliet (alias Maring). A very concise biographical sketch will have to suffice here. Hendricus Josephus Franciscus Marie Sneevliet was born in Rotterdam on 13 May 1883. In 1901, he started working as an employee for the Staatspoor railway company. From 1907 to 1910 he was a member of the city council of Zwolle, representing the Sociaal-Democratische Arbeiders Partij (SDAP, Social-Democratic Workers' Party). He became president of the Nederlandse Vereeniging van Spoor- en Tramwegpersoneel (NVSTP), a national union of rail and tramway personnel, in 1911, but resigned in 1912 after a conflict with the Nederlands Verbond van Vakverenigingen (NVV, Netherlands Federation of Trade Unions) to which the union was affiliated, over the seamen's strike.
He left for the Dutch East Indies after securing a job as a journalist with Het Soerabajasch Handelsblad. From 1913 to 1917 he was secretary of the Handelsvereeniging (Trade Association) in Semarang. His activities in the labour movement included the founding in 1914 of the Indische Sociaal-Democratische Vereeniging (ISDV, Indian Social Democratic Association) and its presidency until 1918. In December 1918 he was expelled for his political activities. In 1920 he was present at the Second Congress of the Comintern in Moscow as a representative of the ISDV. From 1921 to 1923 he represented the Comintern in the China. After his return to the Netherlands he became president of the syndicalist trade union Nationaal Arbeids Secretariaat (NAS, National Labour Secretariat) from 1924 to 1940. He resigned from the Communist Party of Holland in 1927. He founded the Revolutionair Socialistische Partij (RSP, Revolutionary Socialist Party ) in 1929 and was its president until 1935. After a merger the party changed its name to Revolutionair Socialistische Arbeiders Partij (RSAP, Revolutionary Socialist Workers' Party) of which Sneevliet became first secretary and later president until 1940. He was a Member of Parliament from 1933 to 1937. In the Second World War he headed a resistance group called Marx-Lenin-Luxemburg-front. He was tracked down and executed in 1942. Sneevliet was married four times. His first wife, Maartje Visser, whom he married on 11 January 1906, left him for J.A.N. Knuttel .
He was married to E.J. (Betsy) Brouwer from 22 July 1909 until their divorce on 26 September 1924. They had two sons, twins, born on 9 March 1911, nicknamed Pim (or Rido) and Pam (or Dikkop). Both committed suicide, Pim in 1932; Pam in 1937. Betsy died on 18 February 1966.
From 1922 Sneevliet had a relationship with Sima L'vovna Žolkovskaja. They had a daughter also called Sima, born in Kremenchug on 18 September 1923. They were married on 21 December 1926, but Sima left Sneevliet in 1928 and married Jef Swart . With her daughter she returned to the Soviet Union to join Swart in 1934. In 1929 Sneevliet married W.H. (Mien) Draaijer. In the Second World War she was caught with Sneevliet and sent to the Ravensbrück concentration camp. She survived the war and died on 20 August 1965.

Access

There is no restriction on the consultation of the documents. Permission is required for the publication of documents relating to Indonesia from 1917 onwards; from the Russia/China period (inventory numbers 188-360) this restriction applies to the following numbers: inv. no. 192, 202, 207 (correspondence with Bergsma, Jasin, Munster, Semaoen, Soebakat, De Waard); *inv. no. 210-211, 231 (correspondence with Munster Semaoen) inv. no. 343-349.

Noten:

1. Max Perthus, Henk Sneevliet, revolutionair-socialist in Europa en Azië (Nijmegen 1976), pp. 32, 45-46, 51, 59, 288, 300, 318, 325, 331-332, 346, 348, 385-386, 468;
Sima Sneevliet met medewerking van Arno Langeler, Mijn jaren in stalinistisch Rusland ('s-Gravenhage 1994), pp. 10-19;
Ellen Santen, '"Trots alles". Mien Sneevliet-Draaijer 1894-1965', in Mies Bouhuys, Wilma Soederhuizen, et al. Vrouw in verzet - toen en nu (Amsterdam 1985), pp. 77-85, 95-101, 113;
IISG, archief Henk Sneevliet, inv. nr. 740-746.
2. Jaarverslag IISG 1937, p. 24.
3. Jaarverslag IISG 1938, p. 23.
4. Jaarverslag IISG 1953, p. 19.
5. Jaarverslag IISG 1965, p. 6; zie ook Sal Santen, De nalatenschap van Henk Sneevliet (Amsterdam 1995).
6. Jaarverslag IISG 1968, p. 13 en 28.
7. Atie van der Horst, Inventaris van de archieven van de Revolutionair Socialistische Partij (RSP) en de Revolutionair Socialistische Arbeiders Partij (RSAP) 1928-1940 (Amsterdam 1991).
8. Perthus, Henk Sneevliet , p. 302-303; IISG, archief Henk Sneevliet, inv. nr. 361, brief van W.A. van Kordenoordt aan H. Sneevliet, 1923.
9. Fritjof Tichelman, Henk Sneevliet. Een politieke biografie (Amsterdam 1974), p. 37.
10. Ibid., p. 56.
11. Van der Horst, Inventaris van de archieven van de Revolutionair Socialistische Partij (RSP) en de Revolutionair Socialistische Arbeiders Partij (RSAP) , inv. nr. 85.
12. Tichelman, Henk Sneevliet 1888-1942. Een politieke biografie , p. 95.
13. IISG, NAS-archief, inv. nr. 315-343.

AFGESCHEIDEN PERIODIEKEN

Overgebracht naar de periodiekencollectie van het IISG: Het Indische Volk 3 nov. 1917(1701/1) 26 okt. 1918 (1756/1) 23 nov. 1918 (1756/2)
De Locomotief 28 febr. 1917 (1678/1) 23 nov. 1917 (1726/6) 30 nov. 1917 (1732/2) 1 dec. 1917 (1733/1,3)
Soldaten en Matrozenkrant , 16 maart 1918 - 16 juli 1919.
Soldatenkrant , 16 okt. 1919 - 16 maart 1920.
De Volharding. Orgaan van de Vereeniging van Spoor- en Tramweg-Personeel in Nederlandsch-Indië 5 mei 1917 (1683/1) 20 aug. 1917 (1695/2) 5 okt. 1917 (1695/1)

CONCORDANS

oud nr. nieuw nr.
1501 zie: 1613/75-78
1502zie: 1613/58-60
1503/148
1504/1-662
1505 zie: 1613/56-57
1506/1-848
1507/1-248
1508/1-1048
1509/1-976
1510/1-1148
1511/1-1548
1512/1-348
1513/1-248
1514/1-477
1515/1-248
1516/148
1517/193
1518/1-376
1519/1-276
1520/1-3, 5-2563
1520/450
1521/148
1522/1105
1523/150
1524/1-649
1525/1-549
1526/1-249
1527/149
1528/1-849
1529/1-649
1530 zie: 1613/15
1531/149
1532/1-7, 1249
1532/8-1173
1533/1-2125
1534/1-449
1535zie: 1613/19-20
1536/1-349
1537/1-2139
1538/1-2103
1539/1130
1539/2-3112
1540/1141
1541/1-356
1542/1-11, 1576
1542/12-14, 16-1849
1543/149
1544/1-249
1545/1-249
1546/1142
1546a/1-8130
1547/149
1548 zie: 1613/17-18, 21-22
1549 zie: 1613/1-10, 23-55, 61-80
1550/1-2076
1551/1105
1551/2-3129
1552/1129
1553/150
1554/1-394
1555/150
1556/150
1557/1-10150
1558/1-250
1559/1-1750
1560/1-349
1561/1-1149
1562/150
1563/1-850
11564/150
1565/1-250
1566/1-750
1567/150
1568/1-250
1569/1-452
1570/1-351
1571/151
1572 zie: 1613/16
1573/1-552
1574/152
1575/1-1851
1576/149
1577/151
1578/161
1579/151
1580/1-251
1581/1-1851
1582/151
1583-
1584/1-451
1585 zie: 1613/11-13
1586/1-451
1587/1-252
1588/152
1589/1-366
1590/1-352
1591/152
1592/152
1593/1-365
1594/1-552
1595/152
1596/152
1597/1-252
1598/152
1599/1-1252
1600/1-252
1601/1-366
1601/4-569
1602/1-252
1603/1zie: 1613/14
1604/1-252
1605/1-352
1606/1-252
1607/1-2052
1608 -
1609/1-252
1610/152
1611/152
1612/152
1613/1-8053
1614-1650 -
1651/154
1652/1-257
1653/1-2171
1654/164
1655/1-275
1656/1186
1657/1-378
1658/171
1658/270
1659/1-2160
1660/184
1661/167
1662/1-14172
1663/1-7116
1664/1-3160
1665/1-779
1666/157
1667/1-1258
1668/1-4558
1669/1-459
1670/185
1671/1-979
1672/1-280
1673/1187
1674/1-33184
1675/186
1676/1-45185
1677/1-2148
1678/1 in: periodieken coll.
1678/2-5161
1679/1-2173
1680/1166
1681/1155
1681/272
1682/1-2128
1683/1 in: periodieken coll.
1684/1-2102
1684/3167
1685/1-387
1686/1-2167
1686/3161
1686/4-568
1687/181
1687/2-382
1688/1175
1689/1174
1690/1-15103
1691/1-16149
1692/1167
1693/168
1694/1-19104
1695/1-2 in: periodieken coll.
1696/1162
1697/1, 3-7156
1697/2-
1698/1176
1699/1177 700/1178
1701/1 in: periodieken coll.
1702/1-5106
1703/1-7107
1704/1112
1705/1113
1706/1-3108
1707/1-37108
1708/1-6109
1709/1-5124
1710/1-6110
1711/1-33110
1712/1-44110
1713/1-35110
1714/1-79110
1715/1-69111
1716/1-40111
1717/1-20111
1718/1-14122
1719/1-25122
1720/1123
1721/1124
1722/1124
1723/1-4168
1724/1168
1725/1122
1726/1-5168
1726/6 in: periodieken coll.
1727/1-4168
1728/1168
1729/1-2, 4168
1729/3 -
1730/1168
1731/1-2168
1732/1168
1732/2 in: periodieken coll.
1733/1, 3 in: periodieken coll.
1733/2168
1733/4-5127
1734/1 -
1735/1168
1736/1-2 -
1737/1168
1738/1168
1739/1-9124
1740/1-5121
1741/1168
1742/1168
1743/1-2131
1744/1-13132
1745/1-26132
1746/1-2133
1747/1-10133
1748/1152
1749/1137
1750/183
1751/1158
1752/1-295
1753/1-7126
1754/1-4169
1755/1-2170
1756/1183
1756/2 in: periodieken coll.
1757/1179
1757/2180
1758/1144
1759/1-5159
1760/15134
1761/1-2135
1762/1136
1763/1-2170
1764/1181
1765/1-6140
1766/1-10137
1767/1165
1768/1-2170
1769/1138
1770/1182
1771/1-2-
1771/3-5170
1772/1143
1773/1-2138
1774/1170
1775/1153
1775/2157
1776/196
1777/1146
1778/1-7152
1779/1147
1780/1-19115
1781/1-9117
1782/1-2118
1783/1-3119
1784/1151
1785/188
1786/188
1787/1-498
1788/199
1789/189
1790/188
1791/1-390
1792/192
1792/2101
1792/397
1792/4446
1793/1-291
1794/1163
1795/1-498
1796-
1797/1100
1798/1164
1799/1-
1800/1-491
1801/1-2447
1802/1-2448
1803/1145
1804/1-2120
1805/1114
1806-2500-
2501/1361
2502/1363
2503/1363
2504/1361
2505/1361
2506/1361
2507/1-4207
2508/1361
2509/1319
2510/1-5361
2511/1-8361
2512/1-2319
2513/1361
2514/1-6361
2515/1-7361
2516/1361
2517/1-2361
2518/1361
2519/1-2361
2520/1-2361
2520/3363
2521/1-4363
2522/1-4377
2523/1361
2524/1-9361
2525/1207
2526/1442
2527/1-5361
2528/1-3386
2529/1-11386
2530/1361
2531/1-6361
2532/1369
2532/2, 4-5447
2532/3446
2533/1361
2534/1361
2535/1441
2536/1441
2536a/1363
2537/1-5207
2538/1-2231
2539/1361
2540/1361
2541/1363
2542/1-2, 4-5, 7-11369
2542/3, 6377
2543/1-2361
2544/1-3381
2545/1361
2546/1-5361
2547/1-2361
2548/1-6363
2549/1363
2550/1-5387
2551/1363
2552/1363
2553/1-3207
2554/1232
2555/1363
2556/1363
2557/1-2363
2558/1-6363
2559/1363
2560/1363
2561/1-3207
2562/1-3363
2563/1-2363
2564/1-2363
2565/1363
2566/1363
2567/1-5207
2568/1-6207
2568a/1-6363
2569/1-2363
2570/1-3363
2571/1379
2572/1373
2573/1-2374
2574/1-9390
2575/1-4390
2576/1-9390
2577/1-2362
2578/1-6445
2579/1-2449
2580/1-2 archief NAS: 334
2581/1-2391
2582/1-2231
2583/1-6363
2584/1454
2585/1391
2586/1-4391
2587/1-8391
2588/1391
2589-2600-
2601/1629
2602/1-6440
2603/1-2455
2604/1-2455
2605/1-2630
2606/1-8443
2607/1-7444
2608/1455
2609/1631
2610/1-4382
2611/1-3383
2612/1382
2613/1-3384
2614/1385
2615/1, 3-15383
2616/1-6413
2617/1-2656
2618/1-3456
2619/1-8450
2620/1-2632
2621/1-2657
2622/1457
2623/1-5442
2624/1-5370
2625/1-39412
2626/1423
2627/1-5414
2628/1-27192
2629/1-5189
2630/1-2190
2631/1-5196
2632/1-16191
2633/1-5194
2634/1-2195
2635/1193
2636/1-3188
2637/1-21197
2638/1-5203
2639/1206
2640/1199
2641/1204
2642/1200
2643/1205
2644/1-29380
2645/1380
2646/1-2658
2647/1-5371
2648/1380
2649/1380
2650/1-14452
2651/1-12343
2652/1453
2653/1-2633
2654/1-10344
2655/1338
2655/2-4339
2655/5-9340
2655/10-11342
2655/12-31341
2656/1-30333
2656/31-42335
2656/43-46333
2656/47-56334
2657/1-8461
2658/1-2350
2659/1-5354
2660/1-7348
2661/1-5349
2662/1-11346
2663/1-16359
2664/1-14337
2665/1-7388
2666/1351
2667/1-
2668/1-2345
2669/1-2346
2670/1-18346
2671/1-23332
2672/1391
2673/1207
2673/2363
2674/1-5360
2675/1-7415
2676/1-7347
2677/1-4329
2678/1-2336
2679/1-7328
2680/1-2347
2680/3348
2681/1-10352
2682/1-10207
2683/1461
2684/1-2392
2685/1-2392
2686/1-2460
2687/1-2196
2688/1-2634
2689/1-2369
2690/1-5358
2691/1622
2692/1-2635
2693/1-2635
2694/1-23420
2695/1-4198
2696/1-13367
2697/1-2661
2698/1-2662
2699/1-33664
2700/1-26664
2701/1662
2702/1-19archief RSP
2703/1368
2704-3000-
3001/1202
3002/1-2201
3003/1209
3004/1210
3004/2-3208
3005/1211
3006/1322
3007/1459
3008/1238
3009/1239
3010/1240
3011/1241
3012/1242
3013/1320
3014/1321
3015/1246
3016/1365
3017/1366
3018/1213
3019/1-3249
3020/1-2212
3021/1-4247
3022/1-4248
3023/1-2250
3024/1207
3025/1207
3026/1231
3027/1-4231
3028/1-6231
3029/1-2312
3030/1231
3031/1313
3032/1323
3033/1-2244
3034/1231
3035/1243
3036/1231
3037/1231
3038/1231
3039/1-2296
3040/1-2296
3041/1-3230
3042/1[-2]231
3043/1234
3044/1-3230
3045/1-3231
3046/1-2231
3047/1231
3048/1234
3049/1-4230
3050/1-3230
3051/1231
3052/1-2230
3053/1236
3054/1245
3055/1230
3056/1231
3057/1-2231
3058/1231
3059/1-2230
3060/1-4297
3061/1235
3062/1236
3063/1-3230
3064/1-2230
3065/1-3231
3066/1-5231
3067/1230
3068/1298
3069/1-2280
3070/1234
3071/1-2230
3072/1230
3073/1230
3074/1231
3075/1315
3076/1300
3077/1-2299
3078/1300
3079/1-3230
3080/1230
3081/1-4301
3082/1-4231
3083/1-3230
3084/1315
3085/1-3231
3086/1235
3087/1230
3088/1230
3089/1230
3090/1-2230
3091/1-2324
3092/1325
3093/1-2319
3094/1-2319
3095/1361
3096/1-2363
3097/1363
3098/1363
3099/1-6363
3100/1361
3101/1361
3102/1-2363
3103/1-2361
3104/1232
3105/1234
3106/1234
3107/1234
3108/1-2234
3109/1233
3110/1-2237
3111/1223
3112/1-2223
3113/1-2224
3114/1270
3115/1-2302
3116/1-2294
3117/1-6287
3118/1287
3119/1-3282
3120/1-8271
3121/1272
3122/1272
3123/1-3274
3124/1-8279
3125/1-3281
3126/1-3281
3127/1-21331
3128/1326
3129/1226
3130/1227
3131/1311
3132/1363
3133/1-2228
3133/3-7229
3134/1311
3135/1311
3136/1-2313
3137/1-2314
3138/1-2311
3139/1-2311
3140/1311
3141/1-4311
3142/1291
3143/1-3292
3144/1-2254
3145/1-2293
3146/1295
3147/1-10259
3148/1-2261
3149/1273
3150/1-2285
3151/1252
3152/1-2269
3153/1286
3154/1263
3155/1-4310
3156/1288
3157/1-3289
3158/1-2289
3159/1290
3160/1290
3161/1-2290
3162/1290
3163/1-4283
3164/1-8275
3165/1-14276
3166/1-4277
3167/1278
3168/1284
3169/1, 3-4268
3169/2251
3170/1-2356
3171/1-4255
3171/5266
3172/1-2256
3173/1-2258
3174/1-3258
3175/1-2260
3176/1262
3177/1-2305
3178/1-3267
3179/1-36264
3180/1-4257
3181/1-8265
3182/1353
3183/1-22222
3184/1-10327
3185/1218
3185/2-5219
3185/6-7220
3186/1-8217
3187/1-4217
3188/1-13220
3189/1-6214
3190/1253
3191/1-3215
3192/1-18221
3193/1-2216
3194/1-3330
3195/1-6330
3196/1-2308
3197/1-5309
3198/1-3305
3199/1-2304
3200/1-2303
3201/1-8307
3202/1-5306
3203/1355
3204/1-
3205/1-2268
3205/3218
3206/1-2318
3206/3317
3207/1-20316
3208/1316
3209/1316
3210/1316
3211/1316
3212/1316
3213/1316
3214/1316
3215/1316
3216/1316
3217/1316
3218/1316
3219/1-3316
3220/1-6316
3221/1-2281
3222/1739
3223 collectie Beeld en geluid