Archief Werkgroep Kairos (Utrecht)

Biographical / Historical Note

De Werkgroep Kairos, later Stichting Kairos, werd na enige jaren van voorbereidende activiteiten in maart 1970 opgericht als steungroep voor het Christelijk Instituut in Zuid-Afrika; na het verbod van het Christelijk Instituut in 1977 werd Kairos een meer algemene anti-apartheidsgroep, met speciale aandacht voor christenen en de kerken; Kairos hield zich bezig met informatieverspreiding en acties betreffende Zuidelijk Afrika - met name Zuid-Afrika en Namibië - waarbij vooral de Nederlandse betrokkenheid bij de apartheid, het racisme en de rol van het bedrijfsleven - in het bijzonder die van Shell - belangrijke thema's waren, naast de schendingen van de mensenrechten over het apartheidssysteem; na de onafhankelijkheid van Namibië in 1989 en het einde van het apartheidsregime in Zuid-Afrika en de eerste vrije verkiezingen in 1994 richtte Kairos zich vooral op verzoening en wederopbouw in Zuid-Afrika; Kairos fungeerde als oecumenisch advies- en informatiecentrum Zuid-Afrika tot medio 2002; uiteindelijk werd de Stichting Kairos per 1 augustus 2004 opgeheven.

Custodial History

Het archief werd in 2002 overgedragen aan het IISG waar het, inclusief enige aanvullingen in latere jaren, sindsdien in ongeordende staat beschikbaar was; vanaf 2015 is het gehele archief vrij toegankelijk; in de loop van 2014 en begin 2015 is het archief geselecteerd, geordend en beschreven middels een inventaris; aanzienlijke delen van het documentatie- en archiefmateriaal van de Werkgroep Kairos werden in 2002 niet aan het IISG overgedragen, maar aan de afdeling 'Historical Papers' van de Universiteit van de Witwatersrand in Johannesburg , alsmede aan de Theologische Hogeschool in Kampen en de bibliotheek van de Universiteit Utrecht; het archief bevat wel enkele aanvullingen vanuit de privé archieven van voormalig voorzitter Cor Groenendijk, ex-penningmeester Gerrit Schellingerhout en "Betaald Antwoord" voorman Ds. Rein-Jan van der Veen.

Arrangement

Ruim één-derde van het naar het IISG overgebrachte Kairos-archief bestond uit materiaal dat reeds door de werkgroep zelf als archief was aangemerkt en geordend; die oorspronkelijke ordening is voor het overgrote deel in de uiteindelijke ordening gehandhaafd, maar het archiefmateriaal is wel grondig ontdubbeld en op chronologische volgorde gebracht; de rest van het archief bestond uit documentatie en krantenknipsels die slechts zeer gedeeltelijk zijn bewaard - in het documentatie-deel van het Kairos-archief òf toegevoegd aan de bij het IISG aanwezige documentatie-collectie afkomstig van het Nederlands instituut voor Zuidelijk Afrika (bijna 9 meter, betreffende onderwerpen als Nederlandse bedrijven in en sancties tegen Zuid-Afrika, vakbonden in/en Zuid-Afrika, biografische informatie, Inkatha, etc.; de nog in het archief aanwezige periodieken en ander bibliotheekmateriaal zijn overgebracht naar de IISG-blibliotheek.

Content

Jaarverslagen, vergaderstukken van het Kairos-bestuur, correspondentie algemeen en op specifieke deelterreinen; stukken betreffende het informatie- en publiciteitswerk, de relaties met de Nederlandse kerkelijke instanties en organisaties; stukken betreffende de Kairos-werkzaamheden op een serie deelterreinen zoals sancties en het Nederlandse beleid ten aanzien van Zuid-Afrika, mensenrechten, de rol van de kerken, kolen en olie (Shell), onderzoek/onderwijs/cultuur, Namibië, etc.; documentatie en krantenknipsels met betrekking tot deze onderwerpen; stukken betreffende de opheffing van Kairos 2001-2005; een annex met archiefmateriaal van Ds. Rein-Jan van der Veen, geschonken door Erica Meijers, die dit materiaal verkreeg bij het onderzoek voor haar proefschrift Blanke broeders - zwarte vreemden : de Nederlandse Hervormde Kerk, de Gereformeerde Kerken in Nederland en de apartheid in Zuid-Afrika 1948-1972, Uitgeverij Verloren, Hilversum (2008; 535 p.).

Processing Information

Inventaris gemaakt door Kier Schuringa in 2015.